บทความ
ห้องน้ำคนพิการ: มาตรฐานที่ต้องตรวจ และจุดเรียกฉุกเฉินที่ควรเผื่อในแบบ
ต.ค.
สำหรับสถาปนิก ผู้ออกแบบ และผู้รับเหมา: หัวข้อมาตรฐานที่ต้องตรวจกับกฎกระทรวง และวิธีวางจุดเรียก การยกเลิก ไฟเหนือประตู และปลายทางรับแจ้ง ให้มีคนรู้เมื่อผู้ใช้ห้องน้ำต้องการความช่วยเหลือ
ห้องน้ำคนพิการคือห้องน้ำที่ออกแบบให้ผู้ใช้รถเข็นและผู้ที่เคลื่อนไหวลำบากใช้ได้ด้วยตัวเอง รายละเอียดเชิงตัวเลข เช่น ขนาดห้อง ประตู ราวจับ และสุขภัณฑ์ ต้องตรวจกับกฎกระทรวงด้านสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้พิการฉบับปัจจุบันและกับหน่วยงานที่อนุญาตก่อนออกแบบ ส่วนที่มักถูกวางแผนช้าคือระบบเรียกฉุกเฉิน ซึ่งควรวางแผนให้ครบ 4 ส่วน คือ จุดเรียกในห้อง (สายดึงหรือปุ่มกด) การยกเลิกที่จุดเกิดเหตุ ไฟแจ้งเตือนเหนือประตู และปลายทางรับแจ้งที่มีเจ้าหน้าที่ประจำ เช่น สถานีพยาบาลหรือจุดรักษาความปลอดภัย
ห้องน้ำคนพิการใช้กับใคร และพบในอาคารแบบไหน
ผู้ใช้หลักคือผู้ใช้รถเข็น ผู้สูงอายุ และผู้ที่ทรงตัวหรือเคลื่อนไหวลำบาก ห้องน้ำแบบนี้จึงต่างจากห้องน้ำทั่วไปทั้งเรื่องพื้นที่ภายใน ประตู และราวจับ และเป็นห้องที่ผู้ใช้มักอยู่ตามลำพังโดยคนภายนอกมองไม่เห็น การมีช่องทางขอความช่วยเหลือจากภายในห้องจึงเป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบ ไม่ใช่อุปกรณ์เสริมที่ค่อยติดทีหลัง
งานที่ PrezON ติดตั้งจุดเรียกฉุกเฉินในห้องน้ำคนพิการมีทั้งอาคารเรียน อาคารของหน่วยงานท้องถิ่น และสถานพยาบาล ตัวอย่างที่เผยแพร่แล้ว ได้แก่ อาคารเรียนรวม 5 มจธ. บางมด · เทศบาลบ้านสวน ชลบุรี · ธนบุรี เฮลท์ วิลเลจ ประชาอุทิศ
มาตรฐานห้องน้ำคนพิการตามกฎหมาย
ตัวเลขของห้องน้ำคนพิการ เช่น ขนาดห้อง ความกว้างประตู และความสูงราวจับ กำหนดไว้ในกฎกระทรวง ผู้ออกแบบควรตรวจกับฉบับปัจจุบันและกับหน่วยงานที่อนุญาตของโครงการทุกครั้ง หัวข้อที่ต้องตรวจมีดังนี้
- ขนาดห้อง พื้นที่ภายในและพื้นที่หมุนรถเข็น
- ประตู ความกว้างช่องประตู ชนิดและทิศทางการเปิด มือจับ
- ราวจับ ตำแหน่ง ความสูง ขนาด และวัสดุ
- สุขภัณฑ์ ความสูงโถส้วม อ่างล้างมือ ตำแหน่งที่จ่ายกระดาษ
- พื้นและระดับ ผิวพื้น ระดับพื้นภายในกับภายนอก
- ระบบเรียกหรือสัญญาณฉุกเฉิน ชนิดอุปกรณ์ ตำแหน่ง ความสูง และปลายทางรับแจ้ง
- ป้ายและสัญลักษณ์ ป้ายหน้าห้องและสัญลักษณ์ผู้พิการ
ถ้าโครงการเป็นโรงพยาบาลหรือหน่วยงานรัฐที่ต้องทำ TOR อุปกรณ์เรียกฉุกเฉิน ดูหมวดจุดเรียกห้องน้ำใน TOR ระบบเรียกพยาบาล
ระบบเรียกฉุกเฉินในห้องน้ำคนพิการ มีอะไรบ้าง
ระบบเรียกฉุกเฉินในห้องน้ำคนพิการทำงานแบบเดียวกับระบบเรียกพยาบาล คือ ผู้ใช้กดหรือดึงที่จุดเรียก สัญญาณไปแสดงที่ไฟหน้าห้องและปลายทางรับแจ้ง แล้วเจ้าหน้าที่ยกเลิกการเรียกเมื่อไปถึง จึงควรวางแผนให้ครบ 4 ส่วนต่อไปนี้
1. จุดเรียกในห้อง
สายดึง (Pull Cord) ชนิดกันน้ำ หรือปุ่มกดขนาดใหญ่ ติดในตำแหน่งที่ผู้ใช้เอื้อมถึงจากโถส้วมหรือข้างราวจับ ห้องน้ำมีความชื้นสูง จึงต้องเลือกรุ่นที่ระบุว่ากันน้ำ
2. การยกเลิกที่จุดเกิดเหตุ
ควรให้เจ้าหน้าที่ยกเลิกการเรียกที่ห้องน้ำ เพื่อยืนยันว่ามีคนไปถึงจริง ตัวกดสายดึงบางรุ่นมีปุ่มเรียกและปุ่มยกเลิกในตัวเดียว ตรวจสเปกให้ตรงกับวิธีทำงานที่ต้องการ
3. ไฟและเสียงเหนือประตู
ไฟแจ้งเตือนเหนือประตูหรือหน้าห้องช่วยให้คนที่เดินผ่านทางเดินรู้ว่าห้องไหนเรียก ไฟหน้าห้องของระบบไร้สายต้องเดินสายไฟ DC12V จึงต้องมีจุดจ่ายไฟเหนือประตู
4. ปลายทางรับแจ้ง
จอหรือแท็บเล็ตที่สถานีพยาบาล จุดรักษาความปลอดภัย หรือเคาน์เตอร์ที่มีเจ้าหน้าที่ประจำ เสริมด้วยป้ายตัวเลขทางเดิน หรือนาฬิกาแจ้งเตือนที่ตัวพยาบาลในระบบไร้สาย
ชนิด ตำแหน่ง และความสูงของจุดเรียก ให้ตรวจกับกฎกระทรวงฉบับปัจจุบันก่อนออกแบบ · ภาพรวมกริ่งฉุกเฉินในสถานพยาบาล อ่านต่อที่ กริ่งฉุกเฉินโรงพยาบาล และวิธีใช้ปุ่มที่ วิธีใช้ปุ่มกดเรียกพยาบาล
วิดีโอ: จุดเรียกในห้องน้ำแบบไร้สาย
แนะนำและรีวิว ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย (Wireless Nurse Call)
สิ่งที่ผู้ออกแบบต้องเผื่อไว้ในแบบ
ปัญหาที่พบบ่อยคือห้องน้ำผ่านแบบสถาปัตย์แล้ว แต่ไม่มีจุดไฟหรือท่อสายเตรียมไว้สำหรับระบบเรียกฉุกเฉิน ตารางนี้สรุปสิ่งที่ควรใส่ในแบบตั้งแต่ต้น แยกตามแบบระบบ
| ประเด็น | ระบบไร้สาย | ระบบมีสาย 4 แกน / ไอพี |
|---|---|---|
| สายไปที่จุดเรียกในห้องน้ำ | ไม่ต้องเดินสายสัญญาณไปที่ตัวกด | ต้องเดินสายถึงจุดเรียก: ระบบมีสายใช้สาย 4 แกน · ระบบไอพีใช้สาย IO 4 แกน ต่อเข้าตัวควบคุมประจำห้องหรือตัวกดหัวเตียงตามผังระบบ · เตรียมท่อสายก่อนงานผนัง |
| ไฟเหนือประตู | เตรียมจุดไฟ DC12V เหนือประตูสำหรับไฟหน้าห้อง | เดินสายจากระบบ (ระบบไอพีใช้สาย IO 4 หรือ 5 แกน ตามรุ่นไฟ) |
| ปลายทางรับแจ้ง | เครื่องรับสัญญาณ จอ และคอมพิวเตอร์ต่อกันด้วย LAN · เตรียมจุด LAN และไฟฟ้าที่สถานีพยาบาลหรือจุดรักษาความปลอดภัย | เตรียมตำแหน่งเครื่องแม่/สถานีพยาบาล และเส้นทางสายจากทุกห้อง |
| อาคารหลายชั้น | วางแผนครอบคลุมสัญญาณให้เหมาะกับผนังและชั้นอาคาร ขยายพื้นที่ด้วยเครื่องทวนสัญญาณ ควรทดสอบสัญญาณจริงตอนสำรวจ | วางแนวสายแนวตั้งระหว่างชั้นร่วมกับงานระบบอื่น |
| การสนทนา | ไม่มี (แจ้งเตือนอย่างเดียว) | จุดห้องน้ำแบบสายดึงของทั้งสองระบบไม่รองรับการสนทนา |
| ไฟสำรอง | ควรวางแผนไฟสำรองสำหรับชุดควบคุมและจอร่วมกับวิศวกรตอนออกแบบ | |
ถ้าเป็นอาคารเดิมที่ไม่ต้องการกรีดผนัง ระบบไร้สายช่วยลดงานสายในห้องน้ำได้ ดูรายละเอียดที่ ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ส่วนการเทียบทั้ง 3 แบบ ดูที่ เปรียบเทียบมีสาย ไร้สาย IP
ส่งแบบห้องน้ำให้วิศวกรช่วยวางจุดเรียกและไฟเหนือประตู
อุปกรณ์ของ PrezON ที่ใช้กับห้องน้ำคนพิการ
| ส่วนของระบบ | ไร้สาย | มีสาย 4 แกน | ไอพี |
|---|---|---|---|
| จุดเรียกแบบสายดึง | Y-FS2-SC สายดึงกันน้ำ มีปุ่มเรียกและยกเลิก | MY-FS2-K สายดึงติดผนัง กันน้ำ กดเรียก/ยกเลิก (ไม่สนทนา) | E6B305-SG63 สายดึงและกดที่ตัว มีเรียกและยกเลิก (IO 4-Core) |
| ไฟหน้าห้อง / เหนือประตู | W630-G75 ไฟ 8 สีพร้อมเสียง · Y-700 ไฟแดงกระพริบพร้อมเสียง (ทั้งสองรุ่นเดินสายไฟ DC12V) | MY-78 ไฟกระพริบแดงเมื่อเรียก หยุดเมื่อยกเลิก | E6303-SG35 / E6303-SG75 ไฟ 3 สี |
| ปลายทางรับแจ้ง | แท็บเล็ต W920-S2 · ซอฟต์แวร์ W900 · ป้ายตัวเลขทางเดิน Y-128E-2D · นาฬิกา W624-GT1 (ใช้คู่ W811-S101-JX500 เท่านั้น) | เครื่องแม่ MY-MS4P · จอ MY-2H | สถานีพยาบาล E6201A-SG60 · จอทางเดิน E6402LN-SG66 (อังกฤษ/ตัวเลข) |
ชุดตั้งต้นที่มีจุดเรียกห้องน้ำรวมอยู่: เซต M ไร้สาย 5 ห้องพร้อมห้องน้ำ · ดูอุปกรณ์ทั้งหมดที่ อุปกรณ์ระบบเรียกพยาบาล
งานจริง: ห้องน้ำผู้พิการ 8 ชั้น อาคารเรียนรวม 5 มจธ. บางมด
ที่อาคารเรียนรวม 5 (CB5) มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี บางมด ทีม PrezON ติดตั้งระบบเรียกฉุกเฉินไร้สาย (Wireless Nurse Call) ในห้องน้ำผู้พิการทุกชั้น ตั้งแต่ชั้น 1 ถึงชั้น 8 ตามที่หน้าผลงานระบุ
- จุดเรียก: ปุ่ม SOS ติดข้างราวจับสแตนเลส
- ไฟแจ้งเตือน: ไฟเหนือประตูห้องน้ำ
- การรับสัญญาณ: Wireless gateway ทุกชั้น
- ปลายทาง: Dashboard ที่จุดรักษาความปลอดภัย ดูสถานะทั้ง 8 ชั้นแบบเรียลไทม์
งานนี้เป็นตัวอย่างว่าอาคารที่ไม่มีพยาบาลประจำ ปลายทางรับแจ้งไม่จำเป็นต้องเป็นสถานีพยาบาล แต่ควรเป็นจุดที่มีเจ้าหน้าที่อยู่ประจำ ดูผลงานเต็ม
Dashboard ที่จุดรักษาความปลอดภัย
งานอื่นที่มีจุดเรียกในห้องน้ำคนพิการ
เทศบาลบ้านสวน ชลบุรี
ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ปุ่มฉุกเฉินไร้สายติดผนังในห้องน้ำ ห้องน้ำคนพิการ และห้องอาบน้ำ แสดงผลที่แท็บเล็ตแบบเรียลไทม์ ดูผลงาน
ธนบุรี เฮลท์ วิลเลจ ประชาอุทิศ
ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย ปุ่มในห้องน้ำ ห้องน้ำคนพิการ และห้องอาบน้ำ ร่วมกับปุ่มหัวเตียงและแท็บเล็ตแสดงผล ดูผลงาน
ดาวน์โหลดแค็ตตาล็อกระบบเรียกพยาบาล (PDF)
แค็ตตาล็อกรวมรุ่นอุปกรณ์ สเปก และผังการเชื่อมต่อของแต่ละแบบ ใช้ประกอบการเลือกระบบ เขียนสเปก หรือส่งต่อให้ทีมจัดซื้อและผู้ออกแบบได้ทันที
อยากให้ทีมงานส่งแค็ตตาล็อกพร้อมใบเสนอราคาให้?
ขอแค็ตตาล็อก + ใบเสนอราคา ขอทาง LINE @prezon.me
ระบบเรียกพยาบาลไร้สาย Basic & Digital 2569
PDF ภาษาไทย · 12 หน้า · 2.8 MB · สเปกและรุ่นอุปกรณ์ทั้งระบบ
ดาวน์โหลด PDF
ระบบเรียกพยาบาลมีสาย 4 แกน (4-Wired) 2026
PDF ภาษาไทย · 4 หน้า · 1.4 MB · สเปกและรุ่นอุปกรณ์ทั้งระบบ
ดาวน์โหลด PDF
ระบบเรียกพยาบาลไอพี (IP Nurse Call) 2025
PDF ภาษาไทย · 5 หน้า · 1.3 MB · สเปกและรุ่นอุปกรณ์ทั้งระบบ
ดาวน์โหลด PDFเอกสารรับรอง
ใบแต่งตั้งผู้จัดจำหน่าย MEEYI (ระบบไร้สายและมีสาย 4 แกน · มีผล ม.ค. 2568 – ม.ค. 2570) เปิดเป็นไฟล์ PDF
คำถามที่พบบ่อยเรื่องห้องน้ำคนพิการ
ให้ตรวจกับกฎกระทรวงฉบับปัจจุบันและหน่วยงานที่อนุญาตของโครงการ ในทางปฏิบัติ งานที่ PrezON ติดตั้ง เช่น อาคารเรียนรวม 5 มจธ. บางมด มีทั้งปุ่ม SOS ในห้อง ไฟเหนือประตู และปลายทางรับแจ้งที่จุดรักษาความปลอดภัย
สายดึงเหมาะกับตำแหน่งที่ผู้ใช้อาจเอื้อมถึงปุ่มได้ยาก เพราะดึงได้ตามแนวสาย ส่วนปุ่มกดใหญ่กดได้ง่ายและบางรุ่นมีอักษรเบรลล์ (รุ่นที่มีจำหน่ายสอบถามวิศวกร) ทั้งสองแบบควรเป็นรุ่นกันน้ำ และควรตรวจว่ายกเลิกการเรียกที่ตัวอุปกรณ์ได้หรือไม่ ส่วนตำแหน่งและความสูงให้ตรวจกับกฎกระทรวงฉบับปัจจุบัน
ส่งไปยังจุดที่มีเจ้าหน้าที่อยู่ประจำ เช่น จุดรักษาความปลอดภัยหรือเคาน์เตอร์ประชาสัมพันธ์ ตัวอย่างอาคารเรียนรวม 5 มจธ. บางมด ใช้ Dashboard ที่จุดรักษาความปลอดภัยดูสถานะทั้ง 8 ชั้น
ระบบไร้สายตัวกดไม่ต้องเดินสายสัญญาณ จึงลดงานกรีดผนังในห้องน้ำได้ แต่ไฟเหนือประตูต้องมีสายไฟ DC12V และเครื่องรับสัญญาณกับจอต้องต่อ LAN นอกจากนี้ต้องวางแผนครอบคลุมสัญญาณให้เหมาะกับผนังและชั้นของอาคาร
จุดเรียกห้องน้ำแบบสายดึงที่ PrezON จำหน่ายเป็นแบบแจ้งเตือน ไม่รองรับการสนทนา ทั้งในระบบไร้สาย ระบบมีสาย และระบบไอพี ถ้าโครงการต้องการสนทนา ให้ระบุตั้งแต่ขั้นออกแบบเพื่อให้ทีมวิศวกรเสนอทางเลือก
วางจุดเรียกฉุกเฉินในห้องน้ำคนพิการตั้งแต่ขั้นแบบ
ส่งแบบห้องน้ำหรือแบบแปลนอาคารมาให้ทีมวิศวกร PrezON ช่วยวางตำแหน่งจุดเรียก ไฟเหนือประตู และปลายทางรับแจ้ง
